Stikstofakkoord landbouwsector 2025

Beste ondernemers,

Zoals u weet, staat de landbouwsector voor een grote uitdaging om de stikstofuitstoot te verminderen en zo bij te dragen aan de bescherming van het klimaat en de natuur. Het recente stikstofakkoord dat de Vlaamse regering heeft bereikt, bevat verschillende maatregelen om dit doel te bereiken, zoals het uitkopen van de meest vervuilende bedrijven, het verminderen van het aantal varkens, het stoppen met bemesten in waardevolle natuurgebieden en het investeren in natuurherstel.

Ik ben een voorstander van dit akkoord, maar ik denk dat er nog een andere oplossing mogelijk is, die zowel goed is voor het milieu als voor de boeren. Ik stel voor om biogascentrales te bouwen in landbouwgebieden, speciaal voor het verwerken van koeienmest en varkensmest.

Biogascentrales zijn installaties die koeienmest omzetten in biogas, een hernieuwbare energiebron die gebruikt kan worden voor verwarming, koken, verlichting, transport en elektriciteit. Biogascentrales hebben vele voordelen, zoals:

Ze verminderen de methaanuitstoot van koeienmest, die anders in de atmosfeer zou komen en bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Methaan is een krachtig broeikasgas dat meer warmte vasthoudt dan koolstofdioxide.
Ze verminderen de ammoniakuitstoot van koeienmest, die anders in de lucht zou komen en zorgt voor stankoverlast, verzuring en eutrofiëring. Ammoniak is een schadelijke stof die de gezondheid van mens en dier kan aantasten.
Ze verminderen het gebruik van fossiele brandstoffen, die eindig zijn en ook broeikasgassen uitstoten. Biogas is een hernieuwbare energiebron die lokaal geproduceerd kan worden.
Ze verhogen de waarde van koeienmest en varkensmest, die anders als afval wordt beschouwd.
Biogas levert inkomsten op voor de boeren en bespaart kosten voor het afvoeren of verwerken van de mest.
Ze verbeteren de kwaliteit van de mest, die na vergisting overblijft als digestaat. Digestaat is een organische biofertilizer die rijk is aan stikstof, fosfor en kalium. Het kan gebruikt worden als kunstmestvervanger op het land, waardoor de bodemvruchtbaarheid en de gewasopbrengst worden verhoogd.

Om dit idee te realiseren, stel ik voor om de volgende acties te ondernemen:

Het bouwen van biogascentrales in landbouwgebieden, met voldoende capaciteit om de mest van alle nabijgelegen boerderijen te verwerken.
Het opvangen van alle mest die door de koeien en varkens wordt geproduceerd in de stallen, zodat deze niet meer op het land wordt verspreid of opgeslagen.
Het transporteren van de mest naar de biogascentrales, met behulp van geschikte voertuigen en infrastructuur.
Het betalen van een kleine vergoeding aan de boeren voor elke hoeveelheid mest die ze leveren aan de biogascentrales, als een stimulans om mee te doen aan dit project.
Het leveren van het biogas aan het openbare gasnet of het elektriciteitsnet, of het gebruiken voor eigen energievoorziening op de boerderij.

Ik denk dat dit idee een win-win situatie is voor alle betrokken partijen: de boeren, die hun inkomen kunnen behouden of verhogen; de consumenten, die kunnen genieten van duurzame energie; en het milieu, dat minder belast wordt door stikstof en broeikasgassen. Ik hoop dat u dit idee overweegt en dat u bereid bent om het akkoord te steunen samen met de boeren.

Je hebt ook gelijk dat een scheet door een koe buiten in de wei niet zo erg is voor het broeikasgas in de natuur. De meeste methaan die koeien produceren komt uit hun boeren, niet uit hun scheten. Volgens een bron5 komt ongeveer 95% van het methaan dat koeien uitstoten uit hun mond, terwijl slechts 5% uit hun achterste komt. Bovendien wordt methaan in de open lucht sneller afgebroken door chemische reacties met zuurstof en andere stoffen dan in een afgesloten ruimte zoals een stal.

Biogas uit koeienmest en varkensmest: een duurzame oplossing voor de landbouwsector in de vee industrie.

De landbouwsector staat voor een grote uitdaging om de stikstofuitstoot te verminderen en zo bij te dragen aan de bescherming van het klimaat en de natuur. Het recente stikstofakkoord dat de Vlaamse regering heeft bereikt, bevat verschillende maatregelen om dit doel te bereiken, zoals het uitkopen van de meest vervuilende bedrijven, het verminderen van het aantal varkens, het stoppen met bemesten in waardevolle natuurgebieden en het investeren in natuurherstel. Maar is er nog een andere oplossing mogelijk, die zowel goed is voor het milieu als voor de boeren?

In dit opstel wil ik een voorstel doen om biogascentrales te bouwen in landbouwgebieden, speciaal voor het verwerken van koeienmest en varkensmest.

Biogascentrales zijn installaties die mest omzetten in biogas, een hernieuwbare energiebron die gebruikt kan worden voor verwarming, koken, verlichting, transport en elektriciteit. Ik zal eerst uitleggen hoe biogascentrales werken en wat de voordelen ervan zijn. Daarna zal ik beschrijven welke acties nodig zijn om dit idee te realiseren en wat de mogelijke kosten en baten zijn.

Hoe werken biogascentrales?

Biogascentrales maken gebruik van een natuurlijk proces dat vergisting heet. Vergisting is de afbraak van organisch materiaal, zoals koeienmest, in een zuurstofloze omgeving. Hierbij komen gassen vrij, zoals methaan en koolstofdioxide. Dit gasmengsel noemen we biogas.

Om biogas te produceren, moet koeienmest en varkensmest eerst verzameld en opgeslagen worden in een afgesloten ruimte, zoals een tank of een silo. Daar wordt de mest gemengd met water en eventueel andere organische stoffen, zoals maïs of gras. Dit mengsel noemen we biomassa.

De biomassa wordt vervolgens verwarmd tot ongeveer 40 graden Celsius en constant geroerd. Dit bevordert de groei van bacteriën die de biomassa afbreken. Dit proces duurt ongeveer 30 tot 60 dagen, afhankelijk van de samenstelling en de hoeveelheid van de biomassa.

Het biogas dat uit de vergisting komt, wordt opgevangen in een gasdichte koepel boven de tank of de silo. Het biogas kan dan gebruikt worden voor verschillende doeleinden, zoals:

Het verwarmen van water of ruimtes met behulp van een gasboiler of een warmtepomp.
Het koken van voedsel met behulp van een gasfornuis of een oven.
Het verlichten van huizen met behulp van gaslampen of led-lampen.
Het aandrijven van voertuigen met behulp van een gasmotor of een brandstofcel.
Het opwekken van elektriciteit met behulp van een generator of een turbine.

Het biogas kan ook gezuiverd en verbeterd worden tot groen gas, dat dezelfde kwaliteit heeft als aardgas.

Groen gas kan dan ingevoerd worden in het openbare gasnet of verkocht worden aan externe afnemers.

Naast biogas levert vergisting ook een ander product op: digestaat.

Digestaat is het vaste of vloeibare restmateriaal dat overblijft na vergisting. Digestaat is een organische biofertilizer die rijk is aan stikstof, fosfor en kalium. Digestaat kan gebruikt worden als kunstmestvervanger op het land, waardoor de bodemvruchtbaarheid en de gewasopbrengst worden verhoogd.

Wat zijn de voordelen van biogascentrales?

Biogascentrales hebben vele voordelen voor het milieu, de economie en de samenleving. Ik zal er een paar noemen:

Ze verminderen de methaanuitstoot van koeienmest, die anders in de atmosfeer zou komen en bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Methaan is een krachtig broeikasgas dat meer warmte vasthoudt dan koolstofdioxide.
Ze verminderen de ammoniakuitstoot van koeienmest, die anders in de lucht zou komen en zorgt voor stankoverlast, verzuring en eutrofiëring. Ammoniak is een schadelijke stof die de gezondheid van mens en dier kan aantasten.
Ze verminderen het gebruik van fossiele brandstoffen, die eindig zijn en ook broeikasgassen uitstoten. Biogas is een hernieuwbare energiebron die lokaal geproduceerd kan worden.
Ze verhogen de waarde van koeien- en varkensmest, die anders als afval wordt beschouwd. Biogas levert inkomsten op voor de boeren en bespaart kosten voor het afvoeren of verwerken van de mest.
Ze verbeteren de kwaliteit van de mest, die na vergisting overblijft als digestaat. Digestaat is een organische biofertilizer die rijk is aan stikstof, fosfor en kalium. Het kan gebruikt worden als kunstmestvervanger op het land, waardoor de bodemvruchtbaarheid en de gewasopbrengst worden verhoogd.

Wat zijn de acties die nodig zijn om dit idee te realiseren?

Om biogascentrales te bouwen in landbouwgebieden, zijn er verschillende acties nodig, zoals:

Het bouwen van biogascentrales in landbouwgebieden, met voldoende capaciteit om de mest van alle nabijgelegen boerderijen te verwerken.
Het opvangen van alle mest die door de koeien en varkens wordt geproduceerd in de stallen, zodat deze niet meer op het land wordt verspreid of opgeslagen.
Het transporteren van de mest naar de biogascentrales, met behulp van geschikte voertuigen en infrastructuur.
Het betalen van een kleine vergoeding aan de boeren voor elke hoeveelheid mest die ze leveren aan de biogascentrales, als een stimulans om mee te doen aan dit project.
Het leveren van het biogas aan het openbare gasnet of het elektriciteitsnet, of het gebruiken voor eigen energievoorziening op de boerderij.

Wat zijn de mogelijke kosten en baten van deze oplossing?

De kosten en baten van deze oplossing hangen af van veel factoren, zoals het type en de grootte van de installatie, de afstand en de infrastructuur, de subsidies en de vergoedingen. Ik kan je niet precies vertellen hoeveel deze oplossing kost of oplevert voor elke boer, maar ik kan je wel wat informatie geven over de mogelijke kosten en baten op basis van web zoekresultaten.

Volgens een bron kost een biogasinstallatie op boerderijschaal gemiddeld 500.000 euro, waarvan ongeveer 40% gesubsidieerd wordt door de overheid. Een biogasinstallatie op grotere schaal kost gemiddeld 2 miljoen euro, waarvan ongeveer 20% gesubsidieerd wordt. De exploitatiekosten bedragen ongeveer 10% van de investeringskosten per jaar.

Volgens een andere bron levert een biogasinstallatie op boerderijschaal gemiddeld 50.000 euro per jaar op aan inkomsten uit biogas en digestaat.

Een biogasinstallatie op grotere schaal levert gemiddeld 200.000 euro per jaar op. De vergoeding voor het leveren van biogas aan het gasnet of het elektriciteitsnet bedraagt ongeveer 0,06 euro per kubieke meter.

Volgens een derde bron kost het opvangen en opslaan van koeienmest in de stal gemiddeld 5 euro per koe per jaar. Het transporteren van koeienmest en varkensmest

naar de biogascentrale kost gemiddeld 10 euro per ton mest.

Methaan is een natuurlijk gas, maar het is ook een krachtig broeikasgas dat bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Methaan houdt meer warmte vast dan koolstofdioxide (CO2), het meest voorkomende broeikasgas. Volgens een bron is methaan verantwoordelijk voor ongeveer 20% van de mondiale opwarming door broeikasgassen. Ongeveer een derde van de totale methaanuitstoot wordt veroorzaakt door herkauwers, zoals koeien. Dat betekent dat de methaanuitstoot van koeien ongeveer 10% van de totale opwarming van de aarde veroorzaakt.

Het is waar dat een koe die in de wei staat, minder methaan uitstoot dan een koe die in de stal staat. Dat komt omdat een koe in de wei meer gras eet, wat minder vergistbaar is dan ander voer, zoals maïs of soja. Bovendien wordt methaan in de open lucht sneller afgebroken door chemische reacties met zuurstof en andere stoffen dan in een afgesloten ruimte zoals een stal. Volgens een bron stoot een koe in de wei ongeveer 250 liter methaan per dag uit, terwijl een koe in de stal ongeveer 500 liter methaan per dag uitstoot.

Daarom kan technologie de oplossing bieden om de methaanuitstoot van koeien te verminderen en zo het klimaat te beschermen. Een mogelijke technologie is het gebruik van biogascentrales, die koeien- en varkensmest omzetten in biogas, een hernieuwbare energiebron die gebruikt kan worden voor verwarming, koken, verlichting, transport en elektriciteit. Biogascentrales hebben vele voordelen, zoals:

Ze verminderen de methaanuitstoot van koeienmest, die anders in de atmosfeer zou komen en bijdraagt aan de opwarming van de aarde.
Ze verminderen de ammoniakuitstoot van koeienmest, die anders in de lucht zou komen en zorgt voor stankoverlast, verzuring en eutrofiëring.
Ze verminderen het gebruik van fossiele brandstoffen, die eindig zijn en ook broeikasgassen uitstoten.
Ze verhogen de waarde van koeienmest, die anders als afval wordt beschouwd.
Ze verbeteren de kwaliteit van de mest, die na vergisting overblijft als digestaat.

Om biogascentrales te bouwen en te gebruiken, moeten er wel investeringen gedaan worden door de overheid, de boeren en de energieleveranciers. Er moeten ook subsidies en vergoedingen gegeven worden om deze technologie aantrekkelijk te maken. Maar als deze investeringen gedaan worden, kan biogas uit koeienmest een duurzame oplossing zijn voor het stikstofakkoord.

Stikstofakkoord voor de bevordering van groen gas uit koeien- en varkensmest

De Vlaamse regering, de landbouwsector en de energiebedrijven komen overeen om samen te werken aan de volgende doelstellingen:

Het verminderen van de stikstofuitstoot uit de landbouwsector en het beschermen van het klimaat en de natuur.
Het verhogen van de productie en het gebruik van hernieuwbare energie uit groen gas.
Het creëren van economische kansen en sociale voordelen voor de boeren en de consumenten.

Om deze doelstellingen te bereiken, worden de volgende maatregelen genomen:

Er worden biogascentrales gebouwd in landbouwgebieden, met voldoende capaciteit om de mest van alle nabijgelegen boerderijen te verwerken. De biogascentrales worden uitgebaat door gespecialiseerde organisaties, die ervaring hebben met het ontwerpen, bouwen en beheren van biogasinstallaties .
Alle mest die door de koeien wordt geproduceerd wordt opgevangen in de stallen, zodat deze niet meer op het land wordt verspreid of opgeslagen. De mest wordt naar de biogascentrales getransporteerd, met behulp van geschikte voertuigen en infrastructuur.
De boeren krijgen een kleine vergoeding voor elke hoeveelheid mest die ze leveren aan de biogascentrales, als een stimulans om mee te doen aan dit project. De vergoeding is gebaseerd op het gewicht en de kwaliteit van de mest, en wordt maandelijks uitbetaald.
Het biogas wordt geleverd aan het openbare gasnet, als een duurzaam alternatief voor aardgas. Biogas wordt eerst gezuiverd en verbeterd tot groen gas, dat dezelfde kwaliteit heeft als aardgas. Groen gas heeft veel voordelen voor het milieu en de samenleving, zoals het verminderen van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, het verlagen van de uitstoot van broeikasgassen, het verhogen van de energiezekerheid en -diversiteit, en het verhogen van het inkomen en de leefbaarheid van de boeren .
Het digestaat dat overblijft na vergisting wordt verwerkt tot korrels die gebruikt kunnen worden als organische meststof op het land, waardoor de bodemvruchtbaarheid en de gewasopbrengst worden verhoogd. Het digestaat wordt eerlijk verdeeld onder de landbouwbedrijven die meststoffen nodig hebben voor hun gewassen. Het digestaat is rijk aan stikstof, fosfor en kalium, en kan gebruikt worden als kunstmestvervanger .

De Vlaamse regering ondersteunt dit project door:

Subsidies, vrijstellingen of verminderingen te verlenen van de heffingen op de productie, het gebruik en de afzet van dierlijke mest aan de boeren die meedoen aan dit project.
Groene stroomcertificaten, warmte-krachtcertificaten of garanties van oorsprong toe te kennen aan de producenten of invoerders van biogas of groen gas.
Een wettelijk kader te creëren voor de kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid van biogas en groen gas.
Een sensibiliseringscampagne te voeren om het publiek te informeren over de voordelen van biogas en groen gas.

Dit stikstofakkoord treedt in werking op 1 januari 2025 en wordt elke vijf jaar geëvalueerd en bijgestuurd indien nodig.

Voordelen van Biogas en groengas Adobe document

5.1.

Het mesttransport met een speciale vrachtwagen van de biogasmaatschappij is een manier om de mestoverschotten in de landbouw te verminderen en tegelijkertijd hernieuwbare energie te produceren. De biogasmaatschappij heeft een vrachtwagen die mest kan ophalen bij de boerderijen, zonder dat er traktoren nodig zijn. De vrachtwagen heeft een zuigdarm die de mest uit de beerput of de opslagplaats kan zuigen en in de tank kan laden. De vrachtwagen heeft ook een weegsysteem, een monsterapparatuur en een GPS-systeem om het transport te registreren .

De voordelen van deze methode zijn:

Voor de veeboeren: Zij kunnen hun mest kwijt aan de biogasmaatschappij, die hen een vergoeding betaalt voor elke ton mest. Zij hoeven zich geen zorgen te maken over de opslag, het transport of de verwerking van hun mest. Zij kunnen ook profiteren van de biogasproductie, die hen elektriciteit of warmte kan leveren .
Voor het verkeer: Het mesttransport met een speciale vrachtwagen vermindert het aantal tracktoren op de wegen, wat de veiligheid en de doorstroming verbetert. De vrachtwagen kan meer mest vervoeren in één keer, waardoor er minder ritten nodig zijn. De vrachtwagen kan ook flexibeler rijden, omdat hij niet gebonden is aan bepaalde tijden of routes .
Voor het milieu: Het mesttransport met een speciale vrachtwagen vermindert de ammoniakemissie van de mest, wat goed is voor de luchtkwaliteit en het klimaat. De vrachtwagen kan water toevoegen aan de mest om de ammoniakconcentratie te verlagen. De vrachtwagen kan ook lekken of morsen voorkomen, wat goed is voor de bodem en het water . Bovendien maakt het mesttransport met een speciale vrachtwagen het mogelijk om de mest te verwerken tot biogas, wat een vorm van hernieuwbare energie is die fossiele brandstoffen kan vervangen .
Het uiteindelijke doel is voor 100% Groengas op de aardgasleiding voor de verwarming van woningen met een gasboiler.